کمال‌گرایی چیست و اثرات آن در زندگی

مقدمه

کمال‌گرایی در روان‌شناسی، یک ویژگی شخصیتی است که با تلاش فرد برای بی‌عیب‌ونقص بودن و تنظیم استانداردهایی برای بالاترین سطح عملکرد توصیف می‌شود. این ویژگی با خود - ارزیابیِ انتقادی و نگرانی در مورد ارزیابی دیگران نیز همراه است. در این مقاله به بررسی انواع کمال‌گرایی، مزایا و معایب، درمان، نشانه‌ها و عوارض آن پرداخته شده است؛ تا پایان با ما همراه باشید تا بتوانید تشخیص دهید آیا شما هم فرد کمال‌گرایی هستید و برای درمان این مشکل باید چه اقداماتی انجام دهید.
کمالگرایی چیست

انواع کمال‌گرایی

کمال‌گرایی یک ویژگی شخصیتی پیچیده است که به اشکال مختلفی بروز می‌کند. درحالی‌که برخی از افراد در همه زمینه‌های زندگی خود کمال‌گرا هستند، برخی دیگر ممکن است فقط در زمینه‌های خاصی مانند کار یا تحصیل کمال‌گرایی را تجربه کنند. افراد کمال‌گرا به دنبال بهترین بودن در همه چیز هستند و از هرگونه نقصی در کار خود به‌شدت ناراحت می‌شوند و به طور مداوم خود را نقد می‌کنند. کمال‌گرایی انواع مختلفی دارد که در ادامه به بررسی آنها پرداخته شده است.

کمال‌گرایی خودمحور

کمال‌گرایی خودمحور نوعی از کمال‌گرایی است که در آن فرد بر معیارها و انتظارات خود از خود تمرکز دارد. افراد کمال‌گرای خودمحور تمایل دارند استانداردهای بسیار بالایی برای خود تعیین کنند و به طور مداوم خود را به چالش می‌کشند تا به بهترین عملکرد خود دست پیدا کنند؛ خود را نقد می‌کنند و به دنبال ایرادات در کار خود هستند؛ به‌جای تمرکز بر دستاوردها و نقاط قوت خود، بر اشتباهات و نقاط ضعف خود تمرکز می‌کنند؛ از اشتباه‌کردن به‌شدت می‌ترسند و به همین دلیل ممکن است از شروع کارها خودداری کنند؛ تمایل دارند همه چیز را به‌تنهایی انجام دهند و به کمک دیگران اعتماد نمی‌کنند.

کمال‌گرایی دیگر محور

کمال‌گرایی دگر محور نوعی از کمال‌گرایی است که در آن فرد بر معیارها و انتظارات دیگران از خود تمرکز دارد. افراد کمال‌گرای دگر محور به‌شدت نگران نظر دیگران هستند و به دنبال تأیید و جلب نظر آنها هستند؛ ارزش خود را بر اساس نظر دیگران می‌سنجند و به دنبال جلب رضایت آنها هستند؛ از نقد و انتقاد دیگران به‌شدت می‌ترسند؛ نسبت به انتقاد دیگران بسیار حساس هستند و به‌راحتی از آن آزرده می‌شوند. کمال‌گرایی دگر محور می‌تواند منجر به اضطراب، افسردگی و سایر مشکلات سلامت روان شود و در برقراری روابط با دیگران مشکل ایجاد کند.

کمال‌گرایی اجتماعی

کمال‌گرایی اجتماعی نوعی از کمال‌گرایی است که در آن فرد بر معیارها و انتظارات جامعه از خود تمرکز دارد. افراد کمال‌گرای اجتماعی به‌شدت نگران نظر جامعه هستند و به دنبال تأیید و جلب نظر جامعه هستند؛ خود – ارزیابی را بر اساس نظر جامعه می‌سنجند؛ از طردشدن توسط جامعه به‌شدت می‌ترسند؛ از انتقاد جامعه به‌شدت آزرده می‌شوند و این امر منجر به کاهش عزت‌نفس فرد می‌شود.کمالگرایی اجتماعی

کمال‌گرایی سازگار

کمال‌گرایی سازگار نوعی از کمال‌گرایی است که در آن فرد به دنبال تعالی و پیشرفت است، اما درعین‌حال واقع‌بین و بخشنده نیز هست. افراد کمال‌گرای سازگار برای رسیدن به اهداف خود تلاش می‌کنند، اما از اشتباه و شکست نیز نمی‌هراسند؛ برای خود اهدافی تعیین می‌کنند که چالش‌برانگیز اما واقع‌بینانه هستند؛ به‌جای تمرکز بر نتیجه نهایی، بر تلاش و پیشرفت خود تمرکز می‌کنند؛ شکست را به‌عنوان بخشی از فرایند یادگیری می‌پذیرند؛ در قبال اشتباهاتشان خود را می‌بخشند؛ در برابر چالش‌ها و موانع انعطاف‌پذیر هستند. کمال‌گرایی سازگار می‌تواند به‌عنوان یک انگیزه برای رسیدن به اهداف عمل کند؛ با تمرکز بر تلاش و پیشرفت، اعتمادبه‌نفس فرد افزایش می‌دهد.

کمال‌گرایی ناسازگار

کمال‌گرایی ناسازگار نوعی از کمال‌گرایی است که در آن فرد معیارهای غیرممکن و غیرواقع‌بینانه‌ای برای خود تعیین می‌کند و به طور مداوم خود را به دلیل نقص‌های کوچک سرزنش می‌کند. این نوع کمال‌گرایی می‌تواند منجر به اضطراب، افسردگی و سایر مشکلات سلامت روان شود. این افراد از شکست به‌شدت می‌ترسند و به همین دلیل ممکن است از شروع کارها خودداری کنند؛ به‌جای تمرکز بر تلاش، بر نتیجه نهایی تمرکز می‌کنند و در برابر چالش‌ها و موانع انعطاف‌پذیر نیستند و معمولا از زندگی خود لذت نمی‌برند.

کمال‌گرایی القاشده توسط جامعه (Socially Prescribed)

کمال‌گرایی القاشده توسط جامعه نوعی از کمال‌گرایی است که در آن فرد معیارها و انتظارات جامعه را درونی کرده و بر اساس آنها خود را ارزیابی می‌کند. افراد با این نوع کمال‌گرایی به‌شدت نگران نظر جامعه هستند و به دنبال تأیید و جلب نظر جامعه هستند. این نوع کمال‌گرایی با کمال‌گرایی دگر محور متفاوت است؛ کمال‌گرایی دگر محور متمرکز بر معیارها و انتظارات دیگران از خود است درصورتی‌که کمال‌گرایی القاشده توسط جامعه تمرکز بر معیارها و انتظارات جامعه از خود دارد. کمال‌گرایی القاشده توسط جامعه و کمال‌گرایی اجتماعی شباهت‌های زیادی به هم دارند، اما تفاوت‌های ظریفی نیز بین آنها وجود دارد؛ البته تفاوت بین کمال‌گرایی القاشده توسط جامعه و کمال‌گرایی اجتماعی همیشه واضح نیست و این دو نوع کمال‌گرایی می‌توانند همپوشانی داشته باشند. در هر دو نوع کمال‌گرایی، فرد بر معیارها و انتظارات جامعه تمرکز دارد، فرد به‌شدت نگران نظر جامعه است، فرد به طور مداوم به دنبال تأیید و جلب نظر جامعه است. کمال‌گرایی القاشده توسط جامعه ریشه در تجربیات شخصی فرد و تعاملات او با جامعه دارد؛ درحالی‌که کمال‌گرایی اجتماعی ریشه در ساختارها و هنجارهای جامعه دارد. انتظارات در کمال‌گرایی القاشده توسط جامعه شخصی‌تر هستند و ممکن است از فردی به فرد دیگر متفاوت باشند؛ درحالی‌که انتظارات در کمال‌گرایی اجتماعی کلی‌تر هستند و برای همه افراد جامعه صدق می‌کنند. کمال‌گرایی القاشده توسط جامعه می‌تواند شدت متفاوتی داشته باشد؛ درحالی‌که کمال‌گرایی اجتماعی معمولاً شدت کمتری دارد. به‌عنوان‌مثال کمال‌گرایی القاشده توسط جامعه را می‌توان بدین صورت تعریف کرد، فردی که از طرف خانواده خود تحت‌فشار قرار می‌گیرد تا به یک پزشک یا وکیل تبدیل شود، ممکن است دچار کمال‌گرایی القاشده توسط جامعه شود. درصورتی‌که در کمال‌گرایی اجتماعی فردی که در جامعه‌ای زندگی می‌کند که به‌تناسب اندام اهمیت زیادی می‌دهد، ممکن است دچار کمال‌گرایی اجتماعی شود.

عوامل و ریشه‌های کمال‌گرایی

کمال‌گرایی یک تمایل روانی است که در آن فرد به دنبال بی‌عیب‌ونقص بودن در همه چیز است. این تمایل می‌تواند در زمینه‌های مختلف زندگی از جمله تحصیلات، شغل، روابط و ظاهر فیزیکی خود را نشان دهد. عواملی که در کمالگرایی موثر هستند، می‌توانند انتسابی و یا اکتسابی باشند، در زیر به بررسی این عوامل پرداخته شده است.

ژنتیک

شواهد نشان می‌دهد که ژنتیک می‌تواند در تمایل به کمال‌گرایی نقش داشته باشد؛ اما تنها عامل تعیین‌کننده کمال‌گرایی نیست. اگر یکی از اعضای خانواده شما کمال‌گرا باشد، احتمال ابتلای شما به این ویژگی نیز افزایش می‌یابد. مطالعات نشان داده است که دوقلوهای همسان (دارای DNA یکسان) بیشتر از دوقلوهای ناهمسان (دارای DNA مشترک) در معرض خطر ابتلا به کمال‌گرایی هستند.

تربیت

تربیت خانوادگی یکی از عوامل مهم در شکل‌گیری کمال‌گرایی در افراد است. والدینی که خود کمال‌گرا هستند یا انتظارات بالایی از فرزندان خود دارند، ممکن است به طور ناخواسته به فرزندان خود کمال‌گرایی را آموزش دهند. والدینی که دائما از فرزندان خود انتقاد می‌کنند، ممکن است باعث شوند که فرزندانشان برای جلب رضایت آنها به دنبال بی‌نقص بودن باشند. والدینی که بیش از حد بر موفقیت تمرکز می‌کنند، ممکن است باعث شوند که فرزندانشان از اشتباه‌کردن بترسند و به دنبال کمال باشند. والدینی که فرزندان خود را با دیگران مقایسه می‌کنند، ممکن است باعث شوند که فرزندانشان کمال‌گرا شوند.تربیت و کمالگرایی

تروما

تروما (Trauma) در لغت به معنای «زخم» است، اما در علم پزشکی مفهوم گسترده‌تری دارد. تروما به هر نوع آسیب، ضربه، شوک و صدمه‌ای گفته می‌شود که در اثر عوامل بیرونی به بدن وارد شود. این آسیب می‌تواند جسمی، روانی یا هر دو باشد. برخلاف زخم‌های معمولی که با گذشت زمان بهبود می‌یابند، تروما می‌تواند تأثیرات بلندمدتی بر سلامت جسمی و روحی فرد داشته باشد. افراد آسیب‌دیده ممکن است به کمال‌گرایی به‌عنوان راهی برای کنترل محیط و احساس امنیت خود نگاه کنند. کمال‌گرایی می‌تواند به‌عنوان راهی برای اجتناب از احساسات دردناک و خاطرات مرتبط با تروما باشد و یا کمال‌گرایی می‌تواند به‌عنوان راهی برای جلب رضایت دیگران و جبران احساس نقصی که در اثر تروما ایجاد شده است، باشد.

عزت ‌نفس پایین

کمال‌گرایی، به‌خصوص نوع ناسالم آن، می‌تواند تاثیرات منفی زیادی روی عزت‌نفس داشته باشد. کمال‌گرایان به‌جای تمرکز بر نقاط قوت و دستاوردهای خود، مدام به دنبال اشتباهات و نقص‌های خود هستند. از شکست واهمه دارند و به همین دلیل، از امتحان‌کردن چیزهای جدید و ریسک‌پذیری خودداری می‌کنند؛ این تمرکز منفی باعث می‌شود که تصویر ذهنی منفی از خود داشته باشند و ترس مانع از پیشرفت و رشد افراد می‌شود و در نهایت، به عزت‌نفسشان آسیب می‌زند. کمال‌گرایان به‌شدت خود را نقد می‌کنند و حتی کوچک‌ترین نقصی را در خود بزرگ‌نمایی می‌کنند. این خود انتقادی منفی، به‌مرورزمان باعث می‌شود که اعتمادبه‌نفس خود را از دست بدهند و عزت‌نفسشان پایین بیاید.

اضطراب

اضطراب یک واکنش طبیعی به احساس خطر است. بااین‌حال، زمانی که بیش از حد می‌شود یا بدون دلیل رخ می‌دهد، می‌تواند به یک مشکل تبدیل شود. انتظارات غیرواقعی از خود، ترس از شکست و تمرکز بر اشتباهات، جز عادات کمال‌گرایان است و منجر به تشدید استرس و اضطراب می‌شود. اضطراب می‌تواند اثرات منفی زیادی مثل تپش قلب، تنگی نفس، تعریق، لرزش، تهوع، سردرد مشکلات گوارشی، ضعف عضلانی و خستگی، مشکلات خواب و حملات پانیک داشته باشد.

اختلال وسواس فکری – عملی

کمال‌گرایی می‌تواند علائم OCD را تشدید کند، چرخه معیوب ایجاد کند و درمان را دشوارتر کند. افرادی که وسواس فکری دارند، به‌جای تمرکز بر تصویر کلی، روی جزئیات تمرکز می‌کنند. این امر می‌تواند منجر به افکار وسواسی در مورد چیزهای کوچک و بی‌اهمیت شود. کمال‌گرایی می‌تواند یک چرخه معیوب با OCD ایجاد کند. به‌عنوان‌مثال، فردی که کمال‌گرا است ممکن است از اشتباه‌کردن در محل کار بترسد. این ترس می‌تواند منجر به وسواس‌های فکری و عملی شود، مانند چک‌کردن مکرر که منجر به اضطراب و استرس بیشتر می‌شود. اگر علائم OCD را تجربه می‌کنید، حتما از یک متخصص واجد شرایط کمک بگیرید.اختلال وسواس فکری -عملی

رسانه‌های اجتماعی

رسانه‌های اجتماعی می‌توانند تاثیر قابل‌توجهی بر کمال‌گرایی داشته باشند. این تاثیر به چند روش اتفاق می‌افتد که در ادامه به آنها پرداخته شده است.

مقایسه اجتماعی

رسانه‌های اجتماعی به افراد امکان می‌دهند زندگی خود را با دیگران مقایسه کنند. این امر می‌تواند منجر به کمال‌گرایی شود، زیرا افراد ممکن است احساس کنند که باید به‌اندازه افراد دیگر در رسانه‌های اجتماعی موفق، زیبا یا خوشحال باشند.

ترس ازدست‌دادن (FOMO)

ترس از دست دادن (FOMO) اضطرابی است که از عدم تجربه فرصت‌ها یا تجربیات مثبت ناشی می‌شود. رسانه‌های اجتماعی می‌توانند FOMO را تشدید کنند، زیرا افراد دائماً با تصاویر و پست‌هایی از دوستان و افراد مشهور بمباران می‌شوند که نشان می‌دهد آنها از زندگی شگفت‌انگیزی لذت می‌برند.

فرهنگ تناسب اندام و زیبایی

رسانه‌های اجتماعی غالباً تصاویری از بدن‌های ایده‌آل و چهره‌های بی‌عیب‌ونقص را به نمایش می‌گذارند. این امر می‌تواند منجر به کمال‌گرایی در مورد ظاهر افراد شود.

فیلترها و ویرایش

بسیاری از افراد در رسانه‌های اجتماعی از فیلترها و ویرایش برای بهبود ظاهر خود استفاده می‌کنند؛ این امر می‌تواند انتظارات غیرواقعی در مورد ظاهر افراد ایجاد کند.

نظرات و بازخورد

افراد در رسانه‌های اجتماعی دائماً در معرض نظرات و بازخورد دیگران قرار دارند. این امر می‌تواند منجر به کمال‌گرایی شود، زیرا افراد ممکن است احساس کنند که باید دائماً خود را ثابت کنند و مورد تأیید دیگران قرار بگیرند.

مزایای کمال‌گرایی

کمال‌گرایی تمایل به بی‌نقص بودن در همه چیز است. افراد کمال‌گرا به دنبال بهترین‌ها در تمام زمینه‌های زندگی خود، از جمله تحصیلات، شغل و روابط هستند؛ پس کمال‌گرایی می‌تواند یک انگیزه قوی باشد و مزایایی هم داشته باشد.
  • انگیزه و تلاش: کمال‌گراها به دلیل میل به بی‌نقصی، انگیزه بالایی برای تلاش و پیشرفت دارند
  • دقت و کیفیت: کمال‌گراها به جزئیات توجه زیادی دارند و تلاش می‌کنند تا کارهای خود را بادقت و کیفیت بالا انجام دهند. این امر می‌تواند منجر به نتایج باکیفیت‌تر و رضایت بیشتر از کار خود شود
  • نظم و انضباط: کمال‌گراها تمایل به نظم و انضباط دارند و برای رسیدن به اهداف خود برنامه‌ریزی می‌کنند
  • غرور و اعتمادبه‌نفس: کمال‌گراها پس از رسیدن به اهداف خود، احساس غرور و اعتمادبه‌نفس می‌کنند؛ این امر می‌تواند عزت‌نفس آنها را افزایش دهد و به آنها کمک کند تا چالش‌های جدید را بپذیرند
  • تعهد و پشتکار: کمال‌گراها به تعهدات خود پایبند هستند و در مواجهه با موانع و مشکلات مقاوم‌ترند
  • خلاقیت و نوآوری: کمال‌گراها به دنبال راه‌های جدید و ابتکاری برای انجام کارها هستند

معایب کمال‌گرایی

کمال‌گرایی شاید در نگاه اول مثبت به نظر برسد، اما مانند تیغ دو لبه‌ای عمل می‌کند که می‌تواند مزایا و معایب متعددی به همراه داشته باشد. کمال‌گرایی ناسالم زمانی اتفاق می‌افتد که فرد استانداردهای غیرواقعی برای خود تعیین کند و به طور مداوم خود را به‌خاطر اشتباهات سرزنش کند؛ در ادامه به بررسی معایب کمال‌گرایی می‌پردازیم.

اضطراب و افسردگی

کمال‌گراها به طور مداوم خود را تحت‌فشار قرار می‌دهند تا بهترین باشند و از اشتباه‌کردن می‌ترسند. این ترس می‌تواند منجر به اضطراب، استرس و در نهایت افسردگی شود.

تعلل و اهمال‌کاری

ترس از شکست و عدم دستیابی به کمال می‌تواند منجر به تعلل و اهمال‌کاری در انجام وظایف شود.

کاهش عزت‌نفس

کمال‌گراها به طور مداوم خود را با دیگران مقایسه می‌کنند و از خود انتقاد می‌کنند. این امر می‌تواند منجر به کاهش عزت‌نفس و اعتمادبه‌نفس شود.

تنهایی و انزوا

کمال‌گراها ممکن است از معاشرت با دیگران به دلیل ترس از قضاوت‌شدن یا عدم تأییدشدن اجتناب کنند. این امر می‌تواند منجر به‌تنهایی و انزوا شود.

مشکلات سلامتی

اضطراب و استرس ناشی از کمال‌گرایی می‌تواند منجر به مشکلات سلامتی مانند سردرد، بی‌خوابی، مشکلات گوارشی و ضعف سیستم ایمنی بدن شود.

عدم رضایت از زندگی

کمال‌گراها به دلیل تمرکز بر نقص‌ها و اشتباهات، به‌ندرت از دستاوردهای خود راضی می‌شوند. این امر می‌تواند منجر به عدم رضایت از زندگی شود.

ازدست‌دادن فرصت‌ها

ترس از شکست و عدم ریسک‌پذیری می‌تواند منجر به ازدست‌دادن فرصت‌های شغلی، تحصیلی و شخصی شود.

perfectionism paradox

کمال‌گراها به دلیل ترس از شکست و عدم دستیابی به کمال، ممکن است از شروع کارها اجتناب کنند. این امر می‌تواند منجر به عدم پیشرفت و در نهایت حسرت و پشیمانی شود.

نحوه غلبه بر کمال‌گرایی

معمولا صفحه ترازوی معایب کمال‌گرایی سنگین‌تر از مزایای آن است و درصورتی‌که کنترل و درمان نشود، می‌تواند زندگی افراد را مختل کند. خوشبختانه می‌توان بر کمال‌گرایی غلبه کرد؛ اما این درمان نیازمند تعهد، تلاش، صبر و کمک‌گرفتن از متخصصان است. در ادامه به چند گام برای غلبه بر کمال‌گرایی اشاره شده است.غلبه بر کمالگرایی

خودآگاهی

اولین قدم برای غلبه بر کمال‌گرایی، شناسایی افکار و رفتارهای کمال‌گرایانه است. به افکار خود توجه کنید و ببینید که آیا به دنبال ایده‌آل‌های غیرممکن هستید یا خیر. به رفتار خود نیز توجه کنید و ببینید که آیا از شروع کارها به دلیل ترس از عدم موفقیت یا عدم دستیابی به کمال اجتناب می‌کنید یا خیر. ذهن‌آگاهی می‌تواند به شما کمک کند تا در لحظه حاضر بمانید و افکار و احساسات خود را بدون قضاوت مشاهده کنید.

به چالش کشیدن افکار کمال‌گرایانه

بعد از شناسایی افکار کمال‌گرایانه، آنها را به چالش بکشید. از خود بپرسید که آیا این افکار واقع‌بینانه هستند یا خیر. به خودتان یادآوری کنید که همه اشتباه می‌کنند و اشتباه‌کردن به معنای بی‌کفایتی نیست.

تمرکز بر پیشرفت

به‌جای تمرکز بر نقص‌ها، بر پیشرفت خود تمرکز کنید. به خودتان برای دستاوردهایتان، چه بزرگ و چه کوچک، تبریک بگویید.

پذیرش نقص

یاد بگیرید که نقص‌های خود را بپذیرید. به یاد داشته باشید که هیچ‌کس کامل نیست و همه ما نقص‌هایی داریم.

تعیین اهداف واقع‌بینانه

اهدافی را برای خود تعیین کنید که دست‌یافتنی باشند و به شما احساس موفقیت بدهند.

تمرین خودآگاهی

به احساسات و افکار خود توجه کنید. یاد بگیرید که چگونه احساسات خود را به روشی سالم مدیریت کنید.

کمک‌گرفتن از متخصص

اگر کمال‌گرایی به طور قابل‌توجهی زندگی شما را تحت تاثیر قرار داده است، از یک متخصص سلامت روان کمک بگیرید. غلبه بر کمال‌گرایی یک فرایند است و زمان می‌برد. صبور باشید و به خودتان سخت نگیرید. به یاد داشته باشید که هدف این نیست که کامل باشید، بلکه هدف این است که تعادلی بین تلاش برای برتری و پذیرش نقص‌های خود پیدا کنید.

روش‌های درمان کمال‌گرایی

با کمک متخصصان نیز می‌توانید بر کمال‌گرایی غلبه کنید و به یک زندگی شاد و رضایت‌بخش دست پیدا کنید. متخصصان برای درمان کمال‌گرایی از روش‌های مختلفی استفاده می‌کنند که در زیر به برخی از رایج‌ترین آنها اشاره شده است.

درمان شناختی رفتاری (CBT)

در این روش، متخصص به شما کمک می‌کند تا افکار و باورهای منفی خود را در مورد کمال‌گرایی شناسایی کنید و آنها را با افکار و باورهای واقع‌بینانه‌تر جایگزین کنید. همچنین، متخصص به شما مهارت‌های رفتاری جدیدی را آموزش می‌دهد تا بتوانید با اضطراب و استرس ناشی از کمال‌گرایی مقابله کنید.

درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT)

در این روش، متخصص به شما کمک می‌کند تا افکار و احساسات خود را در مورد کمال‌گرایی بپذیرید و به‌جای تلاش برای کنترل آنها، روی زندگی حال حاضر خود تمرکز کنید. همچنین، متخصص به شما کمک می‌کند تا ارزش‌های خود را شناسایی کنید و بر اساس آنها زندگی کنید.

روان درمانی بین فردی

در این روش، متخصص به شما کمک می‌کند تا روابط خود با دیگران را بهبود ببخشید و از حمایت اجتماعی آنها برای مقابله با کمال‌گرایی استفاده کنید.

دارو درمانی

در برخی موارد، متخصص ممکن است برای درمان اضطراب و افسردگی ناشی از کمال‌گرایی، دارو تجویز کند. انتخاب روش درمان مناسب به عوامل مختلفی مانند شدت کمال‌گرایی، علائم و مشکلات ناشی از آن و ترجیحات فردی شما بستگی دارد. متخصص با شما صحبت می‌کند و باتوجه‌به شرایط شما، بهترین روش درمان را برای شما انتخاب می‌کند؛ صبور باشید و انتظار نداشته باشید که یک شبه بتوانید بر آن غلبه کنید.

نشانه‌های کمال‌گرایی

کمال‌گرایی در جنبه‌های مختلف زندگی فرد موثر است و معمولاً در افراد با نشانه‌های مشخصی خود را نشان می‌دهد، البته همه افراد کمال‌گرا همه نشانه‌ها را تجربه نمی‌کنند و شدت این نشانه‌ها می‌تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. نشانه‌های رایج کمال‌گرایی شامل موارد زیر است.
  • ّتعیین اهداف و انتظارات غیرقابل‌دسترس برای خود و دیگران
  • تمرکز بیش از حد بر روی جزئیات و نقص‌های کوچک
  • عدم رضایت از عملکرد خود، حتی زمانی که دیگران آن را عالی می‌دانند
  • اجتناب از چالش‌ها و وظایف جدید به دلیل ترس از شکست
  • به تعویق‌انداختن کارها به دلیل ترس از انجام نادرست آنها
  • ناتوانی در تصمیم‌گیری به دلیل ترس از انتخاب اشتباه
  • سرزنش و انتقاد مداوم از خود به دلیل اشتباهات
  • تمرکز بیش از حد بر روی نقاط ضعف و نقص‌های خود
  • عدم اعتمادبه‌نفس و عزت‌نفس پایین
  • تفکر دو قطبی و سیاه‌وسفید
  • تمایل به کامل‌بودن در همه چیز
  • اهمیت بیش از حد به نتیجه نهایی و بی‌توجهی به تلاش و فرایند
  • ترس از شکست و ناامیدی
  • عدم رضایت دائمی
  • تمایل به کنترل همه چیز و همه‌کس
  • عدم اعتماد به دیگران
  • دشواری در تفویض اختیار
  • احساس گناه و شرم در صورت عدم دستیابی به اهداف
  • احساس مسئولیت در قبال همه چیز
  • ناتوانی در بخشش خود
  • انزوای اجتماعی
  • مشکل در برقراری ارتباط با دیگران
  • انتظارات غیرقابل‌دسترس از دیگران
  • اجتناب از شروع کارها به دلیل ترس از شکست
  • اهمال‌کاری و تنبلی عدم توانایی در مدیریت زمان

عارضه‌های ناشی از کمال‌گرایی

کمال‌گرایی علاوه بر اینکه افکار و رفتارهای افراد را تحت تاثیر قرار می‌دهد، عوارض جسمی متعددی نیز به همراه دارد که با انجام برخی امور مثل ورزش منظم، تغذیه سالم، خواب کافی، یوگا، مدیتیشن و تنفس عمیق می‌توان این عوارض جسمی را کاهش داد. کمال‌گرایی با شدت بالا با عوارض جسمی زیر می‌تواند همراه باشد.
  • اضطراب و استرس ناشی از کمال‌گرایی می‌تواند منجر به بی‌خوابی، مشکل در به خواب‌رفتن و خواب ناآرام شود.
  • تنش و اضطراب عضلانی ناشی از کمال‌گرایی می‌تواند منجر به سردرد و میگرن شود.
  • اضطراب و استرس می‌تواند بر سیستم گوارش تأثیر بگذارد و منجر به علائمی مانند سوءهاضمه، نفخ، یبوست یا اسهال شود.
  • استرس مزمن می‌تواند سیستم ایمنی بدن را ضعیف کند و فرد را در برابر بیماری‌ها و عفونت‌ها آسیب‌پذیرتر کند.
  • کمال‌گرایی می‌تواند منجر به خستگی مزمن و فرسودگی شود.
  • اضطراب و استرس مزمن می‌تواند فشار خون را افزایش دهد.
  • در موارد شدید، کمال‌گرایی می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی را افزایش دهد.
  • کمال‌گرایی می‌تواند منجر به اختلالات خوردن مانند پرخوری عصبی یا بی‌اشتهایی عصبی شود.
  • تنش و اضطراب عضلانی می‌تواند منجر به دردهای عضلانی در گردن، شانه‌ها و کمر شود.
  • استرس مزمن می‌تواند سیستم ایمنی بدن را ضعیف کند و فرد را در معرض بیماری‌ها و عفونت‌ها آسیب‌پذیرتر کند.

کمال‌گرایی را جدی بگیرید

کمال‌گرایی را می‌توان به تلاش برای بهترین بودن تعریف کرد؛ اما گاهی کمال‌گرایی می‌تواند به یک مشکل تبدیل شود و منجر به اضطراب، افسردگی و سایر مشکلات جسمی شود. در این صورت باید تلاش کنید این حس را در خود کنترل کنید. برای غلبه بر کمال‌گرایی یاد بگیرید که با خودتان مهربان و دلسوز باشید، همان‌طور که با یک دوست مهربان هستید؛ به‌سلامت جسمی و روانی خود توجه کنید، به طور منظم ورزش کنید، غذای سالم بخورید و به‌اندازه کافی بخوابید؛ به دنبال افراد الهام‌بخش باشید که به شما نشان می‌دهند می‌توانید به اهدافتان برسید. در این مطلب تلاش کردیم همه جوانب کمال‌گرایی از جمله انواع کمال‌گرایی، معایب، مزایا، عوارض و روش‌های درمان آن را با شما به اشتراک بگذاریم، تا بتوانید کمال‌گرایی را در خود تشخیص بدهید و در صورت نیاز به غلبه بر آن بپردازید.

نوشته های اخیر

سعید حسینی فرد به عنوان کوچ به دیگران کمک می‌کند تا اهداف خود را در زندگی و مسیر شغلی خود از طریق شناسایی نقاط قوت و ضعف، محقق کنند. در نتیجه، کوچینگ مدیران کسب‌وکار یک فرایند آموزشی و مشاوره‌ای است که در آن یک کوچ متخصص، به مدیر کمک می‌کند تا عملکرد خود را در محل کار بهبود بخشد. جهت دریافت وقت مشاوره، شماره تماس خود را وارد نمایید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *